De Lange 1 “Blauwe Serie”

In 1845 richtte een in Dresden opgeleide horlogemaker genaamd Ferdinand Adolph Lange een werkplaats op in Glashütte, een arme stad in de Saksische Ertsbergen. Met vijftien leerlingen en de steun van de Saksische koning deed hij meer dan alleen een bedrijf opbouwen: hij stichtte een hele industrie en maakte van Glashütte de wieg van de Duitse horlogemakerij. Zijn driekwartplaat, een enkele grote brug die het uurwerk bij elkaar houdt, werd een handelsmerk dat nog steeds door het merk wordt gebruikt.

Toen ingreep de geschiedenis. Na de Tweede Wereldoorlog werd het bedrijf genationaliseerd onder Sovjetbezetting, en tegen 1951 was de naam Lange verdwenen in een staatscombine. Veertig jaar lang bestond het simpelweg niet. Pas toen de Berlijnse Muur viel, zag Walter Lange, de achterkleinzoon van de oprichter, zijn kans. Samen met de veteranen uit de horloge-industrie, Günter Blümlein, registreerde hij A. Lange & Söhne opnieuw op 7 december 1990, precies 145 jaar op de dag na de oorspronkelijke oprichting. Vier jaar van geheime ontwikkeling volgden.

Op 24 oktober 1994, in een paleis naast de Semperoper in Dresden, presenteerde Lange vier horloges. Een daarvan veranderde alles. De Lange 1 plaatste de uren en minuten aan de zijkant, en balanceerde ze tegen een secundaire seconde, een gangreserve-indicator en een oversized datum. Niets stond in de conventionele zin op een lijn, toch voelde het hele gezicht sereen aan. Het geheim was wiskunde: de displays zijn opgesteld volgens de gulden snede, zo gerangschikt dat asymmetrie als harmonie wordt gelezen.

De beroemde oversized datum heeft een verhaal op zich. Het was geïnspireerd door de vijfminutenklok die in 1841 boven het podium van de Semperoper werd gebouwd, zodat het publiek de tijd in het donker kon lezen zonder de voorstelling te onderbreken. Die klok was het werk van Johann Christian Friedrich Gutkaes, de meesterhorlogemaker die Ferdinand Adolph Lange opleidde. Anderhalve eeuw later veranderde Lange een stuk van het civiele meubilair van Dresden in de handtekening van zijn belangrijkste polshorloge.

In 2015 gaf Lange de Lange 1 een nieuw hart terwijl het gezicht onaangeroerd bleef. Het handmatig opgewonden kaliber L121.1 was de vijftigste beweging die de herrezen manufactuur had gebouwd, en het destilleerde vijfentwintig jaar ervaring. Twee opgestapelde veerhuizen slaan een volle 72 uur looptijd op. De grote datum kruipt niet langer: hij springt onmiddellijk om middernacht over, aangedreven door energie die stilletjes is verzameld in de voorafgaande uren.

In het hart zit een balans met excentrieke balansgewichten en, zeldzaamst van allemaal, een balansveer die in eigen huis is gemaakt. Zeer weinig horlogemakers produceren hun eigen hairsprings; Lange is er een van. De beweging tikt op een rustige 21.600 trillingen per uur en is opgebouwd uit 368 individuele onderdelen, elk met de hand afgewerkt.

Draai het horloge om en de achterdeksel vertelt de rest van het verhaal. De driekwartplaat is gemaakt van onbehandeld Duits zilver, dat met de leeftijd opwarmt tot een zachte gouden patina, en is versierd met Glashütte ribbeling. Acht gouden chatons, elk vastgehouden door geblauwde schroeven, omlijsten de edelstenen. Boven de balans zit een cock die volledig met de hand is gegraveerd, zodat geen twee exemplaren ooit helemaal identiek zijn: het is in feite de handtekening van de graveur.

In de Lange-traditie wordt de beweging twee keer geassembleerd. Het wordt gebouwd, afgesteld, dan uit elkaar gehaald zodat elk oppervlak kan worden gereinigd en afgewerkt, en uiteindelijk weer definitief in elkaar gezet. Het is traag, compromisloos, en precies de bedoeling. Zelfs delen die geen oog gemakkelijk zal zien, de onderkant van een brug, de binnenhoek van een schroefkop, worden net zo zorgvuldig afgewerkt als de onderdelen die te zien zijn. Het is een filosofie die rechtstreeks is overgenomen van Ferdinand Adolph Lange's eigen werkplaatsregels van 1845, die erop aandrongen dat kwaliteit nooit gehaast kon worden.

Witte goud is het metaal van de fijnproever. Voor een voorbijganger lijkt het bijna op staal; voor iemand die het weet, is het de stille luxe keuze. Daartegenover brengt de diepblauwe rhodié wijzerplaat een hedendaagse toon aan een architectuur die sinds 1994 nauwelijks is veranderd. Het is een zeldzamere aanblik dan de klassieke zilveren wijzerplaat, en verzamelaars hebben deze witte-gouden, blauwe-wijzerplaat referentie de “Blauwe Serie” genoemd.

De Lange 1 is een moderne blue-chip geworden: geproduceerd in bescheiden aantallen, volledig met de hand afgewerkt, en opmerkelijk constant in zijn wenselijkheid. In tegenstelling tot horloges die trends volgen, heeft de architectuur van de wijzerplaat in meer dan dertig jaar geen revisie nodig gehad, een zeldzaam iets in een industrie die zich elk seizoen opnieuw uitvindt. Dit exemplaar, referentie 191.028, wordt aangeboden als een volledige set met zijn originele doos en papieren. Het is het soort horloge dat de persoon beloont die precies begrijpt wat ze bekijken, en stilletjes iedereen anders onderwijst.